De keuze tussen een eenmanszaak en een vennootschap is een van de eerste grote beslissingen voor een ondernemer. De juiste keuze hangt af van wat je doet, hoeveel risico je loopt, en hoe je toekomst eruit ziet.
Wat is een BV precies?
De BV (besloten vennootschap, sinds 2019 zonder verplicht startkapitaal van 18.550 euro) is de meest gebruikte vennootschapsvorm voor zelfstandigen die hun zaak laten groeien. Belangrijkste kenmerk: rechtspersoonlijkheid, dus aparte aansprakelijkheid van jou als persoon.
Voordelen van een BV
Bescherming van je privévermogen, fiscaal voordeligere reservering van winst, eenvoudiger overdragen van het bedrijf bij verkoop of pensioen. Voor wie regelmatig grote contracten tekent of werkt met aansprakelijkheid (bouw, advies, software), weegt dat zwaar door.
Nadelen niet vergeten
Hogere oprichtingskosten (notaris, financieel plan), striktere boekhouding, vennootschapsbelasting, verplichte jaarrekening. Een BV is geen DIY-project — een goede boekhouder en eventueel een advocaat zijn vrijwel onmisbaar.
Eenmanszaak: wanneer wel?
Voor freelancers in lage-risico-beroepen (copywriter, fotograaf, coach) met beperkte omzet kan de eenmanszaak voldoen. Snel op te starten, weinig administratie. Bij groei boven de 50.000 euro netto wordt de BV vaak fiscaal interessanter.
Praat met je boekhouder vóór je beslist
Een gesprek van een uur met een ervaren boekhouder kan je duizenden euro’s per jaar besparen. Dat is een investering die zichzelf binnen het eerste jaar terugbetaalt.
Wanneer een BV interessant wordt
De keuze tussen eenmanszaak en BV (sinds 2019 vervangt de BV de oude BVBA in België) hangt af van drie factoren.
Eén: omzet en winst. Onder ongeveer 70.000-80.000 euro omzet is een eenmanszaak meestal goedkoper en eenvoudiger. Daarboven wordt de BV interessant dankzij het lagere tarief vennootschapsbelasting (25% standaard, 20% op de eerste schijf voor kleine vennootschappen) en de mogelijkheid van een liquidatiereserve.
Twee: aansprakelijkheid. In een eenmanszaak ben je persoonlijk aansprakelijk met je privévermogen. In een BV is de aansprakelijkheid in principe beperkt tot het ingebrachte kapitaal. Voor sectoren met risico (bouw, productie, advies, horeca) is een BV vaak doorslaggevend.
Drie: groeiplan. Wie investeerders wil aantrekken of mede-aandeelhouders wil opnemen, kan dat alleen via een vennootschap. Een eenmanszaak omzetten naar BV kan, maar kost duizenden euro’s en vraagt notaris-tussenkomst.
Concrete BV-kosten
Oprichting: notaris (1.000-1.500 euro), KBO-registratie, kapitaalstorting (sinds 2019 geen vast minimum meer maar wel “voldoende aanvangsvermogen” — meestal minstens 6.200 euro).
Jaarlijkse kosten: boekhouding (1.500-3.000 euro), jaarrekening neerlegging bij Nationale Bank (60-300 euro afhankelijk van grootte), eventueel commissaris bij grote vennootschappen.
Belasting: vennootschapsbelasting 25% (20% eerste schijf voor kleine vennootschappen op eerste 100.000 euro winst). Plus roerende voorheffing 30% op uitgekeerde winst — al kun je via VVPRbis-regeling onder voorwaarden naar 15% of 20%.
Eenmanszaak omzetten naar BV
Mogelijk via een inbreng-procedure of partiele splitsing. Notariskosten 2.500-5.000 euro, plus boekhouder voor de overgangsbalans.
Voordeel: behoud van handelsnaam, klanten en geschiedenis. Nadeel: kost geld en tijd in een drukke groei-fase.
Praktisch advies: laat één keer een boekhouder of bedrijfseconomisch adviseur jouw specifieke situatie doorrekenen. Generieke regels werken niet voor elke situatie. Een gesprek van 200 euro voorkomt vaak duizenden euro’s verkeerde structuur-keuze.